Home

Wij, als mensheid, moeten voor een duurzame toekomst een radicaal andere weg bewandelen. Hiervoor hebben we inspirerende wegbereiders nodig. Slimme doeners die het experiment niet uit de weg gaan en vrije denkers die ons nieuwe mogelijkheden laten zien. D:DNA biedt de plek, de vrijplaats voor kunstenaars die deze rol willen vervullen en staat ze bij in hun ontwikkeling tot kunstenaars op het snijvlak van cultuur en natuur.

waarom

Waarom

Kunstenaars die gewend zijn te werken in de context van ateliers en theaterzalen, die werken vanuit een doel en vanuit individuele zeggingskracht, nemen in D:DNA een andere afslag. Ze gaan werken met natuurlijke materialen, verwerven inzicht in de natuurlijke loop der dingen, ruilen lineaire tijd in voor circulaire tijd en ze leren gebruik te maken van lokale kracht en wetenschappelijke kennis. Met de ervaring van D:DNA gaan kunstenaars op een andere manier werken, vanuit een ander tijdsbesef, een andere kijk op materiaal en een ander verantwoordelijkheidsbesef.  

D:DNA vervult een leegte in het Nederlandse kunstenstelsel, waar geen centrum is dat zich toelegt op de ontwikkeling van kunst en kunstenaars op het snijvlak van kunst en natuur. Een gemis, omdat juist hier de sleutel naar een duurzame toekomst ligt.

hoe

Hoe

D:DNA biedt kunstenaars de vrijheid te maken wat ze moeten maken. Kunstenaars die kunst willen maken op het snijvlak van cultuur en natuur. D:DNA streeft ernaar kunstenaars een plek te geven waar ze vrij kunnen wonen en vrij kunnen werken. Het kunstenaarschap en de eigen gedrevenheid staan centraal. Ondersteuning krijgt bij D:DNA vorm door kunstenaars te coachen in de ontwikkeling van kunstenaarschap en door ze bij te staan met de verkoop van hun werk of tickets voor hun werk. 

Omdat D:DNA een andere weg kiest, gericht op een duurzame toekomst, heeft de begeleiding een wat andere invulling dan regulier onderwijs of begeleiding. Het instrument dat D:DNA inzet is RADIUS. RADIUS trekt een denkbeeldige cirkel om een plek, waarna kunstenaars in samenspraak met bewoners, betrokkenen en wetenschappers een plek stukje voor stukje ontginnen aan de hand van vragen. Hoe is het landschap veranderd in de loop der tijd? Welke herinneringen en verhalen zijn er? Hoe is de voedselvoorziening ter plekke georganiseerd? Wat zijn de natuurlijke kenmerken? Wat is de identiteit van de gemeenschap? Welke materialen zijn er te vinden? Ze verkennen de wisselwerking tussen deze aspecten en ontwikkelen perspectieven.

Op basis van de verzamelde informatie veroorzaken de kunstenaars artistieke interventies op de locatie. Daarbij maken ze gebruik van cultureel en natuurlijk materiaal dat voorhanden is. Met dat materiaal, de artistieke inbreng en vaardigheden, maken de kunstenaars kunst voor en op de plek waar ze werken. Tegelijkertijd maken kunstenaars een ontwikkelproces door dat bijdraagt aan hun ontwikkeling als makers op het snijvlak van cultuur en natuur.

Bij het werk worden een podium en publiek gezocht. Op de locatie Donderboerkamp, maar net zo gemakkelijk op podia elders. De kunstenaars die samenwerken in D:DNA mogen rekenen op zakelijke ondersteuning.

 

wat

Wat

D:DNA is een development centre voor kunstenaars die kunst willen maken op het snijvlak van cultuur en natuur. Vrij werken staat voorop, maar kunstenaars kunnen een beroep doen op deelname in RADIUS-trajecten. Ze werken dan in multidisciplinaire teams in zeven stappen naar een eindproductie. In die zeven stappen is veel aandacht voor de context, voor samenwerking met wetenschappers en bewoners van een plek en vooral voor het materiaal dat een plek te bieden heeft.

RADIUS in 7 stappen:

waar

Waar

Donderboerkamp, een voormalig munitiedepot in Drenthe, is de thuisbasis van D:DNA. Hier doet D:DNA aan placemaking en placeshaping. Wie hier komt, ervaart direct een omgeving waarin anders gewerkt kan worden. Op deze plek ben je je al snel bewust van de duizenden jaren mensheid die hier in elk tijdperk kenmerkende sporen in het landschap heeft getrokken. In dit landschap is de vrijplaats voor cultuur en natuur, D:DNA beschikt hier over kantoor, studio’s, ateliers, werkplaatsen en overnachtingsmogelijkheden voor deelnemers en begeleiders van D:DNA.

We zijn geïnspireerd door het landschap van Noord-Nederland en het streven van de mens daarin wat te bereiken. De vlakke klei, het natte veen, het stuivende zand. Waar de grootte van boerderijen de vruchtbaarheid van het land verraadt, in heidevelden de karresporen uit het verleden bewandeld worden en terpen verrijzen als monumenten voor de strijd tegen het water.

We zijn gemotiveerd te zorgen voor dit landschap. Dat planten, insecten en vogels uitsterven, de bodem uitput, het veen inklinkt, de bossen verdrogen, de aarde beeft, plastic soep tegen de kaden klotst, lichtvervuiling het nachtleven verstoort en windmolens de einder onderbreken, dat weten we. Waar het om gaat is dat we nieuwe perspectieven ontwikkelen op ons handelen als mens.

Maar ons werkgebied is net zo goed nationaal en internationaal, evenals onze deelnemers en begeleiders. Projecten van D:DNA kunnen daarom, in samenwerking met verwante organisaties ook elders plaatsvinden. De urgenties waaraan we werken zijn tenslotte grenzeloos.

Initiatiefnemers

Initiatiefnemers

Het Dutch Development Centre for Natural Arts (D:DNA) is een nieuw initiatief dat rust op de schouders van gerenommeerd kunstenaar Sjoerd Wagenaar en ervaren creatief ondernemer Oeds Westerhof.

Sjoerd Wagenaar maakte naam als oprichter van PeerGroup in Drenthe. Na twintig jaar succesvolle voorstellingen te produceren, nam hij afscheid. De permanente druk van succes vroeg te veel van zijn kunstenaarschap. Een periode van (inter)nationaal experiment en onderzoek volgde, waarna hij zijn focus legde op artistieke projecten op het snijvlak van natuur en cultuur. Dankzij dit proces is hij inmiddels verbonden aan een internationale groep van kunstenaars die zijn bezieling op dit thema deelt.

Oeds Westerhof verdiende zijn sporen als strategisch adviseur, directeur en projectleider in de cultuursector, zoals het Fonds Podiumkunsten, Oerol Festival, Arthouse LUX Nijmegen en het Fonds voor Cultuurparticipatie. Hij legde de basis voor het organisatiemodel van Leeuwarden-Fryslân 2018, Culturele Hoofdstad van Europa, waar hij lid van de directie was. De Europese jury noemde LF2018 de best presterende waar het betrokkenheid van burgers betrof, doordat het principe van onderop organiseren succesvol werd toegepast. De Boekmanstichting stelde vast dat LF2018 een voorbeeld was van een cultureel initiatief dat succesvol de verbinding legde met de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties.

Sjoerd Wagenaar en Oeds Westerhof hebben in regionaal, nationaal en internationaal een sterk netwerk van mensen die zich willen inzetten voor D:DNA. Door plekken aan te bieden en te fungeren als richtingaanwijzers om deelnemers, begeleiders, plekken en middelen te vinden. Het netwerk van de initiatiefnemers beperkt zich niet tot de cultuursector, maar strekt zich uit tot een breed netwerk in bestuur, wetenschap en natuur. 

Deelnemers

Deelnemers

D:DNA is de plek voor makers, theatermakers, filmers, schrijvers, beeldend kunstenaars, dansers, maar ook architecten of gamedesigners en in voorkomende gevallen een chefkok, een filosoof of een natuurkenner. En beginnend producers. Ze kunnen allemaal deelnemer zijn. Diversiteit en multidisciplinariteit zijn onze uitgangspunten, belangstelling voor werken naar natuurlijke processen een voorwaarde. 

Op Donderboerkamp biedt D:DNA een plek voor ervaren kunstenaars die een andere afslag willen nemen, kunstenaars die al gewend zijn te werken vanuit de samenhang van cultuur en natuur of juist beginnend kunstenaars. Het moment in hun artistieke loopbaan en de ervaring die kunstenaars meebrengen, is niet van belang. Wat telt is hun wens zich te ontwikkelen in de richting waarvoor D:DNA staat.

Als wordt gewerkt in teams, volgens de RADIUS-methode, vervult Sjoerd Wagenaar de rol als begeleider. Bij groei zal hij verwante kunstenaars uitnodigen voor begeleiding; vakmensen in hun discipline, begaan met het thema en ervaring met locatiewerk. Omdat we ernaar streven deelnemers aan een RADIUS-traject impulsen te geven die hen helpen anders te denken en te handelen, zetten soms afleiders in; mensen die over een bepaald onderwerp heel veel kunnen vertellen of die iets bijzonders kunnen, van boswachter tot bioloog, van natuurfilmer tot bioboer. 

Nadrukkelijk is op Donderboerkamp, bij D:DNA ook ruimte voor studenten aan academies in binnen en buitenland. D:DNA streeft naar samenwerking met kunsthogescholen op dit thema.

Leren

Leren

In D:DNA is leren cruciaal. D:DNA staat voor onderzoekend, participatief en peer-to-peer leren. Elk RADIUS-project doet een zelflerend systeem ontstaan. Binnen dat zelflerend systeem zorgt D:DNA voor een systematische reflectie op het werk en het proces. Ons leermodel is gebaseerd op het werk van kunstenaar en organisatiekundige Jeroen Busscher. Zijn model bestaat uit vijf leerprincipes die ervoor zorgen dat de deelnemers aan het leerproces optimaal gebruik maken van hun onderlinge kennis en tegelijkertijd nieuwe kennis vergaren.

De basisprincipes van Jeroen Buscher in D:DNA

RADIUS, ondersteund door de leerprincipes van Buscher, vormen een gestructureerde omgeving waarin kunstenaars zich vrij kunnen ontwikkelen, zonder de directe dwang van een productie of een dwingend kader van opleiding.

Inspiratie

Inspiratie

Bij de ontwikkeling van RADIUS hebben we ons laten inspireren door het onderzoek ‘Venster op Dreischor’ van botanicus prof. dr. J.H.J. (Joop) Schaminée van Wageningen University (WUR). Schaminée neemt een vierkante kilometer bij het dorp Dreischor op Schouwen-Duiveland onder de loep en laat deze vierkante kilometer platteland van alle kanten – bodemkundig, historisch en sociaal – zien door de ogen van bewoners én onderzoekers. RADIUS is de artistieke vertaling van dit onderzoek.

Ontwikkeling

Ontwikkeling

Donderboerkamp is een vrijplaats voor natuur, cultuur en zorg. Op het terrein staan 24 bunkers, waar voorheen munitie werd opgeslagen. Deze bunkers worden tegen maatschappelijke tarieven aangeboden aan initiatieven die bijdragen aan natuur, cultuur en zorg. Het gebruik per bunker verschilt. Het terrein staat op de nominatie te worden uitgeroepen tot monument. Het terrein ligt aan de rand van het Donderseveld, met bossen en heide.

De initiatiefnemers van Donderboerkamp streven ernaar de vrijplaats voor onbepaalde tijd beschikbaar te stellen voor natuur, cultuur en zorg. In de aanpak is Het Veerhuis in Varik een inspirerend voorbeeld. Dit Veerhuis is door kleine donaties per vierkante meter vrijgekocht. De initiatiefnemers bieden de mogelijkheid om ook op deze wijze bij te dragen aan Donderboerkamp, bij voorkeur als donateur, maar desgewenst door het beschikbaar stellen van langlopende leningen.

D:DNA streeft ernaar twaalf tot dertig kunstenaars en begeleiders te kunnen huisvesten op het Donderboerkamp. Hiervoor zal nieuwbouw worden gepleegd. Ook hiervoor zoekt D:DNA nog naar financiering. We zoeken mensen die willen bijdragen door schenkingen en door langlopende leningen.

Bijdragen? Dat kan!